Όταν η Νύχτα Γίνεται ο Δυσκολότερος Τόπος

Για κάποιους, η ώρα του ύπνου είναι στιγμή ανάπαυσης. Για άλλους, είναι η αρχή μιας αόρατης μάχης.

Υπάρχουν άνθρωποι, που μόλις κλείσουν τα μάτια αισθάνονται το κύμα του πανικού να τους κατακλύζει. Οι σκέψεις τρέχουν γρήγορα σχηματίζοντας εικόνες καταστροφής, ξαφνικού τέλους, θανάτου. Το σώμα αντιδρά σαν να βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο: η καρδιά χτυπάει δυνατά, το στήθος σφίγγει, η αναπνοή κόβεται. Κι όμως, γύρω επικρατεί σιωπή, ο κίνδυνος δεν υπάρχει.

Η ρίζα αυτής της αγωνίας συχνά δεν βρίσκεται στο παρόν. Βρίσκεται στο παρελθόν — σε εμπειρίες γεμάτες φόβο, αστάθεια ή απώλεια. Όταν το νευρικό σύστημα έχει μάθει να είναι σε διαρκή επιφυλακή από την παιδική ηλικία ή μέσα από δύσκολες σχέσεις, η ίδια η πράξη της ανάπαυσης μοιάζει απειλητική. Ο ύπνος απαιτεί παράδοση, και η παράδοση είναι αυτό ακριβώς που το σώμα έχει μάθει να απορρίπτει.

Η ανεπίλυτη θλίψη μπορεί να τροφοδοτεί αυτόν τον κύκλο. Ο θάνατος ενός γονιού, ακόμη κι αν υπήρχε απόσταση ή φόβος στη σχέση, αφήνει πίσω του ένα σύνθετο μείγμα συναισθημάτων: λύπη που μπλέκεται με ανακούφιση, νοσταλγία που ακουμπά στον θυμό. Αν αυτά δεν βρουν τρόπο να εκφραστούν, εμφανίζονται τη νύχτα — όχι ως καθαρές αναμνήσεις, αλλά ως αίσθηση απειλής, σαν μια εσωτερική κραυγή που ζητά να ακουστεί.

Και τότε, κάθε νέο άγχος στο παρόν — μια ασθένεια μέσα στην οικογένεια, ευθύνες που βαραίνουν, η αίσθηση ότι «πρέπει» να κρατήσεις τους άλλους όρθιους — γίνεται σπίθα που ξαναζωντανεύει παλιά τραύματα. Το σώμα θυμάται και μένει σε συναγερμό, ακόμη κι αν δεν χρειάζεται.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να λειτουργήσει σαν γέφυρα ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Βοηθά να καταλάβουμε ότι οι κρίσεις πανικού δεν είναι τυχαίες· είναι μοτίβα άμυνας, παλιά «προγράμματα» που κάποτε μας προστάτευαν. Όταν φωτιστούν και αποκτήσουν νόημα, παύουν να είναι τόσο τρομακτικά.

Η θεραπεία δεν σβήνει το παρελθόν, μας μαθαίνει όμως ότι το παρόν μπορεί να είναι διαφορετικό. Το σώμα αρχίζει να καταλαβαίνει ότι δεν χρειάζεται να πολεμάει για πάντα και

η νύχτα μπορεί να πάψει να είναι εχθρός. Μπορεί να ξαναγίνει τόπος ανάπαυσης, όνειρων, συμφιλίωσης.

Και τότε, ο ύπνος δεν είναι απειλή, αλλά δώρο.